فصل 13 علوم نهم جانوران بی مهره

مطالب فصل 13 علوم نهم با موضوع جانوران بی مهره

جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید :

• . . . . . .اسفنج ها . . . . .. دریازی هستند و درجای خود ثابتند .
• . . . . . اسفنج ها . . . . . . .   هیچ دستگاهی در بدن خود ندارند
• اسفنج ها محل زیست انواعی از . . .جلبک ها . . . . . و جانداران کوچک دریایی هستند
• بزرگ ترین گروه کیسه تنان . . . مرجان ها . . . . . . . می باشند .
• مرجان ها اسکلت . . . . آهکی. . . . . . . دارند .
• بیشتر کرم های پهن ، . . . . . انگل اند . . . . . . و مراحل رشد و نمو خود را در بدن چند موجود زنده از جمله انسان طی می کنند .
• کرم های . . . . حلقوی. . . . . . . . بدنی حلقه حلقه، نرم و ماهیچه ای دارند .
• پوست بدن کرم های . . . . . . . حلقوی. . . . . . . . باید همیشه مرطوب باشد
• بیشتر کرم های . . . . . . .لوله ای . . . . . . . . زندگی آزاد دارند
• بدنی نرم و بدون حلقه ویژگی گروه . . . . . .نرم تنان . . . . . . . است.
• در بیشتر . . . . . نرم تنان. . . . . . . بخشی سفت به نام صدف، بدن را در بر گرفته و از آن حفاظت می کند
• بدن و اندام های . . . . . .حرکتی. . . . . بندپایان از قطعات یا بندهایی تشکیل شده است
• بزرگ ترین گروه جانوران را در روی زمین، . . . . . بندپایان  . . . . . . . .تشکیل می دهند
• تقریبا در همه زیستگاه های روی زمین، . . . . . . .  بند پایان . . . . . . . . یافت می شوند
• فراوان ترین دسته بندپایان . . . . . . . حشرات . . . . . . . هستند .
• بسیاری از . . . . . . عنکبوتیان . . . . . .به داشتن نیش زهری معروف هستند
• بیشتر . . . . . . سخت پوستان . . . . . . . . ، ذره بینی و دریازی اند و غذای جانوران بزرگ مثل ماهی ها را تشکیل می دهند
• کمیاب ترین دسته بندپایان . . . . . هزارپایان . . . . .  می باشند .
• در سطح بدن و زیر پوست .  . . . . . . خارپوستان . . . . . . . خارهایی وجود دارد .
• همه . . . . . . خارپوستان . . . . . . . . . ، دریازی اند

جانوران به چند دسته تقسیم می شوند ؟

دو دسته مهره داران و بی مهرگان

بی مهرگان و مهره داران چه تفاوتی با هم دارند ؟

بی مهرگان دارای اسکلت خارجی هستند و ستون مهره ندارند
مهره داران دارای اسکلت داخلی هستند و ستون مهره دارند

اسفنج ها چگونه غذای خود را به دست می آورند و مواد زاید را دفع می کنند ؟

سوراخ های کوچکی در بدن دارند که آب از آنها وارد و از سوراخ بزرگ بالای اسفنج خارج می شود . جریان آب در اسفنج ها به تنفس و دفع مواد زائد نیز کمک می کند

یاخته های رشته دار دیواره بدن اسفنج ها چه عملی را انجام می دهند ؟

1) حرکت آنها سبب حرکت آب در بدن اسفنج می شود
2) گرفتن ذره های غذایی از آب و گوارش آنها

استحکام دیواره بدن اسفنج ها به دلیل چیست ؟

به علت وجود قطعات سوزن مانندی از جنس آهک، سیلیس یا مواد پروتئینی است

دوویژگی کیسه تنان را بیان کنید .

1) بدن آن ها شبیه کیسه است و دهانه کیسه محل ورود و خروج مواد است
2) بعضی شناورند مانند عروس دریایی و بعضی جابجا نمی شوند مانند شقایق دریایی

جزایر خارک و کیش چگونه تشکیل شده اند ؟

از تجمع اسکلت مرجان ها ، اشکال مختلف مرجانی و در نهایت آبسنگ و جزایر مرجانی تشکیل می شود مانند جزایر خارک و کیش

دو فایده وجود مرجان ها در سواحل را بیان کنید .

1) زیستگاه برای بسیاری از جانوران دریایی
2) به عنوان موجشکن طبیعی : انرژی امواج را می گیرد و مانع فرسایش بیشتر سواحل می شود

ساده ترین گروه کرم ها چه نام دارند و چه ویژگی دارند ؟

کرم های پهن هستند که که بدنی پهن با دستگاه های عصبی و گوارش ساده دارند .

کرم های پهن چه شباهت و چه تفاوتی با کیسه تنان دارند؟

شباهت : مانند کیسه تنان تنها یک راه برای ورود دارند
تفاوت : خروج مواد از سطح بدن کرم های پهن انجام می شود

سه نمونه از کرم های پهن را نام ببرید .

کرم کدو ، کرم پلا ناریا ، کرم برگی شکل ( کپلک )

کرم های لوله ای چه تفاوتی با سایر بی مهرگان دارند ؟

بر خلاف بی مهرگان ، دستگاه گوارش دهان و مخرج دارند

سه کرم لوله ای انگل را نام ببرید ؟

آسکاریس ، کرمک ، کرم قلابدار

کرم های لوله ای انگل چگونه وارد بدن انسان می شوند ؟

تخم کرم های لوله ای انگل بیشتر از طریق آب و سبزیجات آلوده، وارد بدن می شود و در دستگاه گوارش به کرم بالغ، تبدیل می شود .

کرم های لوله ای که زندگی آزاد دارند ، چه فایده ای دارند ؟

تعدادی از آنها در خاک زندگی می کنند که پس از خوردن باکتریها و قارچها، ترکیباتی را به خاک اضافه می کنند که باعث رشد بهتر گیاهان می شود

چرا در پوست کرم های حلقوی مویرگ های خونی فراوانی وجود دارد ؟

این وضعیت امکان جذب اکسیژن مورد نیاز را از طریق پوست فراهم ‌‌می کند

کرم های حلقوی چه دستگاه هایی در بدن خود دارند ؟

افزون بر دستگاه گوارش و عصبی، دستگاه های گردش خون و دفع مواد زائد را هم دارند

یک نمونه کرم لوله ای که زندگی آزاد دارد و یک نمونه کرم انگل را نام ببرید .

کرم خاکی : زندگی آزاد دارد            زالو : زندگی انگلی دارد

چهار نمونه از نرم تنان را نام ببرید ؟

مانند : حلزون ، هشت پا ، دوکفه ای ، ده پا (نرم تن مرکب )

نرم تنان چه فواید و چه مضراتی دارند؟

فایده :     1) از صدف آنها در تهیه ابزارهای زینتی و صنایع دارویی، بهداشتی، تهیه نخ بخیه و تولید کلسیم قابل جذب استفاده می شود
              2) استخراج مروارید از درون صدف دوکفه ای ها
ضرر :      1) حلزون و لیسه، از آفات گیاهی به شمار می روند
              2) برخی واسطه انتقال بعضی از کرم های انگلی به انسان اند

چرا بندپایان پوست اندازی می کنند ؟

زیرا اسکلت خارجی و سخت دارند که جلوی رشد جانور را می گیرد به همین دلیل، بسیاری از آنها پوست اندازی می کنند یعنی  اسکلت قبلی را از خود جدا می کنند و یک اسکلت بزرگ تر و جدید برای خود می سازند

جدول زیر را کامل کنید .

نام گروه	تعداد پای حرکتی	مثال
حشرات	6	ملخ، پروانه، زنبور، پشه و…
عنکبوتیان	8	عنکبوت، رتیل، عقرب، کنه
سخت پوستان	10	خرچنگ، میگو، خرخاکی
هزارپایان	بیشتر از 10 جفت	هزارپا، صدپا

چهار مورد از مضرات حشرات را بیان کنید .

1) از بین بردن محصولات کشاورزی توسط ملخ
2) خورده شدن چوب و کاغذ توسط موریانه
3) مزاحمت های مگس و پشه در هنگام استراحت
4) انتشار عوامل بیماری زا توسط حشرات

چهار مورد از فواید حشرات را بیان کنید .

1) گرده افشانی و تولید میوه ها، سبزی ها و محصولات کشاورزی
2) تولید ابریشم، موم و عسل
3) تغذیه جانورانی مثل ماهی های آب شیرین  از حشرات و لارو آنها
4) تأثیر آنها در بهداشت محیط به ویژه تخریب لاشه جانوران مرده

چهار نمونه از عنکبوتیان را نام ببرید ؟

عقرب ، رتیل ، کنه ، عنکبوت

سه نمونه از سخت پوستان را نام ببرید ؟

خرخاکی ، خرچنگ ، میگو

چه دستگاه هایی در بدن خارپوستان وجود دارد ؟

درون بدن آنها، دستگاه گردش آب وجود دارد که کار دستگاه های گردش خون، تنفس و دفع را انجام می دهد

---