درسنامه آموزشی علوم هفتم فصل ۱

تصاویر زیر تنها گوشه‌ای از موفقیت‌ها و نوآوری‌های متخصصان ایرانی است.
آیا تاکنون از خود پرسیده‌اید این پیشرفت‌ها چگونه به دست آمده‌اند؟

سد کرخه، بزرگ‌ترین سد خاکی – رسی خاورمیانه

پهپاد (پرندۀ هدایت پذیر از راه دور) ساخت ایران

شش داروی جدید زیست فنّاوری ایرانی

 

بنیانا اولین گوسالۀ شبیه سازی شده در خاورمیانه

 

متخصصان علوم تجربی با بهره‌گیری از تفکر، تجربه و به کار بستن مهارت‌های گوناگون در برخورد با مسائل زندگی، علوم را توسعه بخشیده‌اند. شما نیز می‌توانید با یادگیری دانش و پرورش مهارت‌های خود به حل مسائلی بپردازید که در زندگی با آنها روبه‌رو می‌شوید.

علم چیست؟

دانش آموزان کلاسی درباره این پرسش که علم چیست، پاسخ‌های زیر را داده‌اند:
۱- علم به کارگیری حواس پنجگانه برای آشنایی با چیزهای اطراف ماست.
۲- علم روشی برای حل همۀ مسائل زندگی ماست.
۳- علم کارهایی است که در آزمایشگاه انجام می‌شود.
۴- علم فرصتی برای یادآوری و تفکر دربارۀ نعمت‌های خداوند است.
دربارۀ درستی این پاسخ‌ها در گروه خود گفت‌وگو کنید. چه پاسخ‌های دیگری را پیشنهاد می‌کنید؟

درسنامه آموزشی علوم هفتم فصل 

شما با برخی از مهارت‌های یادگیری علوم در دورۀ ابتدایی آشنا شدید. در این دوره در فصل‌های مختلف، این مهارت‌ها را به  کار خواهیم بست. نمونه‌های زیر به شما کمک می‌کند تا دوباره آنها را به یاد آورید.

در هر تصویر، دانش آموزان کدام مهارت یادگیری را در علوم به کار گرفته‌اند؟

علم و کنجکاوی

متن زیر را در گروه خود بخوانید:معلم: دانش‌آموزان عزیز، امروز درس علوم در آزمایشگاه برگزار می‌شود؛ بنابراین به آزمایشگاه می‌رویم.
هنگام ورود به آزمایشگاه، مواد، مجموعه
ٔ زیر، توجه یکی از دانش‌آموزان را به خود جلب می‌کند.

نفت، گوگرد، جوهرنمک، براده آهن، اتانول، نمک 

او در ذهن خود با این سؤال روبه‌رو می‌شود:
آیا این مواد در آب حل می‌شوند؟
او پس از مشورت با اعضای گروه تصمیم می‌گیرد پرسش خود را مطرح کند.
دانش آموز: آیا همهٔ این مواد در آب حل می‌شوند؟
معلم: پیش بینی گروه شما چیست؟

بهترین راه مطالعهٔ درستی یا نادرستی پیش بینی، طراحی و انجام دادن آزمایش و بررسی نتایج آن است.

سوال کردن و تلاش برای یافتن جواب، مهم‌ترین نکته در علم است.

فعالیت (صفحهٔ ۴ کتاب درسی) 

۱ـ شش بشر ۱۰۰ میلی‌لیتری بردارید. آنها را شماره گذاری کنید و با استفاده از استوانه مدرج ۵۰ میلی‌لیترآب داخل آنها بریزید.
۲-
 از مواد جامد به اندازه یک قاشق کوچک و از مواد مایع چند قاشق بردارید و به آب داخل بشرها بیفزایید

۳– با همزن، محتویات هر بشر را هم بزنید و مشاهدات خود را یادداشت کنید.
مشاهده می‌کنیم که نمک، جوهر نمک و اتانول در آب حل می‌شوند اما براده آهن، گوگرد و نفت در آب حل نمی‌شوند.

۶ ۵ ۴ ۳ ۲ ۱ شماره بشر
نفت اتانول جوهرنمک گوگرد براده آهن نمک ماده افزوده شده

۴- اطلاعات به دست آمده از آزمایش را در جدول زیر ثبت کنید

.۵– اطلاعات به دست آمده از آزمایش را با پیش‌بینی خود مقایسه کنید. چند مورد از پیش‌بینی‌های شما درست بود؟

موادی که در آب حل شدند موادی که در آب حل نشدند
نمک برادۀ آهن
جوهرنمک گوگرد
اتانول نفت


یش‌بینی ما این بود که نفت، اتانول و جوهر نمک، چون مانند آب مایع‌اند، در آب حل می‌شوند و بقیه مواد حل نمی‌شوند. بنابراین پیش‌بینی ما در مورد اتانول، جوهر نمک، براده آهن و گوگرد درست بوده است.

 

آیا می‌دانید

جابربن حیان دانشمند مسلمان در سال‌های ۱۹۴- ۱۰۰ هجری شمسی می‌زیسته است. او همواره بر اجرای هدفمند و نظام‌دار فعالیت‌های تجربی تأکید داشت.

گفت‌و گو کنید (صفحهٔ ۴ کتاب درسی) 

دربارۀ حل یک مسئله به روش علمی گفت‌وگو کنید و مراحل آن را بنویسید.
رای مسائل علمی ابتدا باید سوالی بعنوان حل مسئله مطرح شده و فرضیه‌ای منطقی و علمی ارائه دهیم، که با پرسش و تحقیق همراه است، سپس فرضیه خود را آزمایش کنیم و در آزمایش باید بدانیم متغیر چیست؟ یعنی آن چیزی که باید تغییر دهیم و اندازه بگیریم باید مشخص باشد. نتایج آزمایش را یادداشت کرده و رابطه‌ای بین نتایج بدست آوریم و نتایج را تفسیر کنیم، و گزارش کارآزمایش را مرتب کرده، بنویسیم. مراحل حل مسئله به روش علمی به صورت زیر است:
۱- احساس مشکل یا مسئله
    ۲- طرح سوال    ۳- فرضیه سازی        ۴- آزمایش           ۵- نتیجه گیری

علم و فنّاوری

فنّاوری تبدیل علم به عمل، است. ساخت خودرو، رایانه، تلفن، نیروگاه هسته‌ای، دارو و… نمونه‌هایی از تبدیل دانش علمی به عمل هستند. دانشمندان تلاش می‌کنند با تبدیل علم به فراورده‌ای مناسب به نیازهای زندگی پاسخ دهند؛ برای نمونه انسان‌ها با اختراع تلفن توانستند به راحتی از فواصل دور با هم ارتباط برقرار کنند. ساخت خودرو و سپس هواپیما باعث شد تا جابه‌جایی مسافران با سرعت بیشتر و در مدت زمان کوتاه‌تری انجام شود.

آیا می‌دانید

برای تولید سوخت هسته‌ای، تعدادی از دانشمندان ما به شهادت رسیده‌اند.

فعالیت (صفحهٔ ۵ کتاب درسی) 

در گروه خود چند مورد از تبدیل علم به فنّاوری را که در سال‌های اخیر اتفاق افتاده‌اند بنویسید و دربارۀ فواید و زیان‌های آنها گفت‌وگو کنید.هرچند تبدیل علم به فناوری باعث پیشرفت کشورها شده است، اغلب فنّاوری‌ها در کنار فواید، معایبی هم دارند؛ مثلا با اختراع خودرو، جابه‌جایی مسافران راحت‌تر و سریع‌تر شده است؛ اما استفاده از سوخت فسیلی برای به حرکت درآوردن آن، آلودگی هوا به ویژه در شهرهای پرجمعیت را افزایش داده است.

اطلاعات جمع‌آوری کنید (صفحهٔ ۵ کتاب درسی) 

در یک تحقیق گروهی درباره فواید و زیان‌های یک فنّاوری در محیط زندگی خود گزارش تهیه، و راه‌هایی را برای کاهش زیان‌های آن پیشنهاد کنید. گزارش خود را به صورت روزنامهٔ دیواری به کلاس ارائه کنید.
فواید و مضرات تلفن همراه و آسیب‌های ناشی از آن: گوشی تلفن همراه نمونه‌ای از فناوری است که امکان برقراری ارتباط را در هر مکانی برای فرد مهیا می‌کند. اما استفاده از آن مضراتی را نیز در پی دارد که عبارتند از: افزایش احتمال ایجاد و گسترش تومورهای سرطانی و آسیب پذیری بدن در برابر عوامل بیماری‌زا، اختلالات خواب، فراموشی، سردرد و افسردگی، مسمومیت خونی، بروز مشکلات ژنتیکی و احساس خستگی. برخی از روش‌هایی که برای کاهش زیان‌های تلفن همراه پیشنهاد شده‌اند عبارتند از: استفاده از هندزفری، به حداقل رساندن مدت تماس‌های تلفنی، استفاده نکردن از تلفن همراه در مناطقی که آنتن آن ضعیف است و استفاده از غذاهایی که دارای آنتی اکسیدان هستند.

درسنامه آموزشی علوم هفتم فصل

نیاز امروز

گرچه علوم تجربی را به چهار شاخه فیزیک، شیمی، زیست شناسی و زمین شناسی تقسیم کرده‌اند، پژوهش‌ها نشان می‌دهد موفقیت و پیشرفت سریع علم، نتیجۀ فعالیت مشترک همه دانشمندان و متخصصان با یکدیگر است.
تولید سوخت هسته‌ای و استفاده از آن نمونه‌ای از تبدیل علم به فناوری است که دانشمندان شاخه‌های علوم تجربی و سایر رشته‌ها در آن سهیم‌اند.

ارسال نظر

error: سایت در برابر کپی برداری محافظت شده است